Logom

Türkçenin Özellikleri

Türkçenin Özellikleri

Türkçenin Özellikleri

 

Bazı söylemlerin insanlar tarafından dile getirilmesi ve bununla birlikte bu söylemlerin tepki çekmemesinin temel sebebi, Türkçenin tanınmaması ve özelliklerinin bilinmemesi; İngilizce hakkında, özellikle Türkiye’de gerçekdışı bazı savlara inanılmasıdır.

* Türkçe, 10 bin yıllık tarihi, 1 milyon kök kelime ile dünyanın en eski ve köklü iki dilden biridir.

* Hala daha kütüphanelerimizde bulunan Şemsettin Sami’nin Türkçe sözlüğü 1 milyon kelime içermektedir.

* Konuşanlarının sayısı bakımından dünyada 5. sırada olan Türkçede bütün biçim değişikleri hiç değişmeden kalan kök üzerine kurulur. Yüzlerce yapım eki tek bir kökten onlarca yeni sözcük yapmayı sağlar.

* Dil bilimcilere göre dünyanın en güçlü dili Türkçedir. Her konuya ve duruma göre karşılık vermeye, yeni kavramlar ve sözcükler üretmeye en müsait dil de yine Türkçedir.

* Sözcük üretmenin bir dilin gelişebilmesi, yani gücü açısından en önemli etkenin olduğunu göz önüne alınırsa Türkçenin gücü daha iyi anlaşılır. Prof. Dr. Doğan Aksan ve yüksek lisans öğrencilerinin yaptığı araştırmada 100 tane; N.E. Uzun – L. Uzun – Y.K. Aksan – M. Aksan tarafından yapılan araştırmada (Türkiye Türkçesinin Türetim Ekleri) ise 191 tane türetmede görev alan biçimbirim bulunmuştur. Almancada bu sayı ancak 60’ı bulmaktadır.

* Alman dil bilimcilerinin yayınladığı gibi Türkçe, adeta matematik uzmanlarınca tasarlanmış kadar zengin ve türetilmeye açık bir dildir.

Bugün başlıca üç devletin sınırları içinde iletişim dili olan Almanca ile karşılaştırılacak olursa; Almancanın aşağı yukarı 90 milyon, Türkçenin ise yaklaşık 150 milyon kişinin anadili olduğu görülür.

* Türkçemiz okunduğu gibi yazılan ya da yazıldığı gibi okunan, dilbilgisi kolay ve mantıklı, abecesinde (alfabesinde) kafa karıştıran harfleri olmayan bir dil olmasının yanında onluk dizgeye (sisteme) en mantıklı uyum sağlayan dildir. Bir, iki,… dokuz; on, on bir, on iki,…, on dokuz;…; doksan, doksan bir, doksan iki,… doksan dokuz,… Bu uyumlu sayma ve dil sistemi örneğine bir eş bulunmamaktadır. Bu husus ABD’de son yıllarda en çok satılan ‘Sayısal Olmak’ (Being Digital) isimli kitapta teyit edilmekte ve Türkçe, uluslar arası bilgisayar için en uygun dil olarak tanımlanmaktadır.

* Türkçe kökenli sözcüklerde bugün uzun ünlülerin bulunmaması -Arapça ve Farsçada olduğu gibi, uzun ve duyulabilirliği yüksek bir ünlüyü, kısa ve duyulabilirliği daha düşük bir ünlünün izlememesi (ya da tersine bir sesletimin olmaması- seste iniş çıkışların arka arkaya gelmesini önlemekte, dile ayrı bir uyum kazandırmaktadır. Bu uyumun, Türkçe konuşanları dinleyen yabancıların “Ne kadar melodili, ne kadar ahenkli bir dil!” yargısında payı vardır.

* Kazıbilimciler (arkeologlar) Kazakistan’daki Issık gölünün yakınında bulunan ve Türk ekini (kültürü) taşıyan Esik kurganında, MÖ. 5. – 6. yüzyıllarda yaşadığı anlaşılan meşhur altın kaplamalı erkek cesedinin yanında 4000 parça eşya arasında 26 harflik bir yazı bulmuşlardır, bu yazı Türkçedir. Yani Türkçe (şimdilik bilindiği kadarıyla/en azından MÖ. 6. yüzyılda abeceleşmiştir (alfabeleşmiştir).

* Dilbilimciler Orhun (8. yüzyıl[dan eski] ve Yenisey (8. yüzyıldan daha eski) yazıtları incelediklerinde; soyut kavramlardaki zenginlik, eşanlamlı ve çokanlamlı sözcükler, deyimler, atasözleri, ikilemeler ve sanatlı anlatımların zenginliği göze alındığında Türkçenin gelişmiş bir yazın dili olduğunu ve “konuşma dili” biçiminde kullanıldığını dönemin çok eskilere; en azından MÖ. 2000 yıl öncesine götürülebileceğini söylemektedir.

* Günümüzde dilimizi bozan en baştaki dil, İngilizce ise 500 yıllık tarihi ve kelime türetme yeteneği oldukça sınırlı olan yapısı ile zayıf bir dildir.

* İngilizce; (katılım ve oluşum sırasıyla) Aşağı Almanca ile başlayıp Kilise Lâtincesi, Eski Viking (Nors) dili, Danimarka’ca, Norman Fransızcası, Yunanca ve Latincenin katılmasıyla oluşmuş ‘kırma’ bir dildir. Günümüz İngilizcesinin sadece ve sadece %15 civarı eski İngilizcedir. [O:S: Aslında sadece 15 (yüzde değil) gerçek İngilizce kelime var İngilizcede, Bkz. O.S., Bye Bye Türkçe kitabı (Otopsi Yayınları). (İlk baskıda yayıncı inanmayıp “%15”diye değiştirmişti.)]

* Aşağı Almancanın bir türevi olan Eski İngilizce, MÖ 449’e yani 5. yüzyıla dayanırken, dilbilimciler Türkçe MÖ. 2000 yıl öncesine gittiği düşüncesindedirler.

* Türkçe yazıldığı gibi okunabilme özelliğine sahipken, İngilizce bu özellikten yoksundur. Örneğin, İngilizcede çok kullanılan bir hece olan “-ough”, 6 farklı okunuşa sahiptir. Yazıldığı gibi okunabilme özelliğinin eksikliği de dilin öğreniminde ve iletişimde gereksiz zorluklar çıkarmaktadır.

* İngilizcedeki ş (ing.sh) sesi için 14 farklı yazım bulunmaktadır.

* İngilizce -Enkarta bilgiliğinde (ansiklopedisinde) belirtildiği gibi- dünyadaki en zor telaffuz etme dizgesine sahiptir.

Oktay Sinanoğlu
Ne Yapmalı? isimli kitabından alınmıştır/s.393-394-395
______________________________________________________________________________________________

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>